Breitner in Rotterdam fotograaf van een verdwenen stad

Sinds in 1960 bekend werd dat de schilder George Hendrik Breitner (1857-1923) heeft gefotografeerd, is er verschillende malen in publicaties en tentoonstellingen aandacht besteed aan zijn foto’s. Zij worden algemeen beschouwd als de interessantste die rond 1900 zijn gemaakt: meer dan welke andere fotograaf is Breitner erin geslaagd het woelige stadsleven vast te leggen.
De foto’s die hij in Amsterdam heeft gemaakt, hebben altijd de meeste aandacht getrokken: door hun aantal, maar ook doordat deze al in een vroeg stadium waren beschreven en dus toegankelijk waren. Onder de 1923 negatieven die in het bezit zijn van het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie in Den Haag bevinden zich nu al veertig jaar circa honderd die in Rotterdam zijn gemaakt. Nooit was echter onderzocht of Breitner daadwerkelijk in die stad heeft gefotografeerd en welke plekken hij in beeld heeft gebracht. Inmiddels is duidelijk geworden dat deze 100 foto’s bijna allemaal uit Rotterdam komen en is nauwkeurig vastgesteld op welke plek en wanneer ze zijn gemaakt.
Er zijn weliswaar vele Rotterdamse stadsgezichten gemaakt voordat Breitner rond 1905 de camera ter hand nam, maar dit zijn ofwel kleine aantallen per fotograaf ofwel nogal statische, conventionele opnamen zonder eigen ‘signatuur’. De ruim honderd ‘Rotterdamse Breitners’ vormen de vroegste grote, samenhangende groep foto’s van Rotterdam en geven een prachtig beeld van deze bruisende stad aan het begin van de twintigste eeuw. Het was tot nu toe onbekend – ook in Rotterdam – dat Breitner op zo’n uitgebreide schaal in zijn geboortestad heeft gefotografeerd