Het Madagaskar plan; de voorgenomen deportatie van Europese joden naar Madagaskar

Het idee om Joden naar Madagaskar (destijds een Franse kolonie) te sturen, was niet nieuw en stamde al uit de 19e eeuw. Ook Poolse, Franse en Britse antisemieten hadden dit scenario vóór de Tweede Wereldoorlog al geopperd. Na de snelle Duitse overwinning op Frankrijk in mei-juni 1940 dachten de nazi’s dat ze de beschikking zouden krijgen over de Franse koloniale gebieden, waardoor het plan plotseling actueel werd. Het plan was logistiek volstrekt onhaalbaar en was gebaseerd op een verkeerde militaire inschatting. Nadat het Madagascar plan eind 1940 definitief in de ijskast verdween, zochten de nazi’s naar een andere manier om van de Joodse bevolking af te komen. Het mislukken van dit deportatieplan vormde een directe opstap naar de Endlösung (de definitieve oplossing): de systematische massamoord in de vernietigingskampen, die vanaf 1941 werd ingezet.