Verantwoordingh van Renatus Descartes aen d’achtbare overigheit van Uitrecht

Een onbekende Descartes-tekst.

René Descartes (1596-1650) heeft vele jaren van zijn werkzame leven in Nederland doorgebracht. Zijn denkbeelden vielen echter niet bij iedereen in goede aarde. In Utrecht werd zijn filosofie verboden; de drijvende kracht achter dit verbod was Gijsbert Voetius, predikant en hoogleraar in de theologie. Na sinds 1641 regelmatig de degens te hebben gekruist, zond Descartes in 1648, in een laatste poging om zijn opponent de voet dwars te zetten, een verzoekschrift aan de Utrechtse vroedschap om hem, Descartes eerherstel te verlenen.

De Nederlandse tekst van dit verzoekschrift, de Verantwoordingh, is nooit eerder gepubliceerd, hoewel Descartes zich intensief met de totstandkoming ervan bemoeid heeft. De Verantwoordingh is een echte Descartes tekst en geeft ons op unieke wijze inzicht in de werkwijze van de auteur. De hier voor het eerst gepresenteerde transcriptie wordt voorafgegaan door een uitgebreide inleiding, waarin de bezorger uitvoerig ingaat op de ontstaansgeschiedenis van de tekst en op de achtergrond van het conflict tussen Descartes en Voetius.