Papieren anatomie

De wonderschone papier-machémodellen van dokter Auzoux.

De Parijse arts Louis Auzoux (1797-1880) stichtte in 1828 een bedrijf dat aan de lopende band anatomische modellen van papier-maché vervaardigde. Ze werden tot in de jaren ’60 van de vorige eeuw gebruikt in het onderwijs, om daarna plaats te maken voor kunststof exemplaren. Zintuigen, embryo’s, insecten, het hart van een krokodil, geslachtsorganen: de Auzoux-modellen verbazen de toeschouwer ook na 150 jaar nog, door hun ongekende detaillering en sprankelende beschildering. De meeste modellen zijn demontabel, zoals een 21-delige uitvergrote slak. Zo wist Auzoux het onzichtbare zichtbaar te maken.
De Auzoux-collectie van Museum Boerhaave behoort met 72 objecten tot de belangrijkste ter wereld. Omdat ze waren aangetast door stof en vocht, zijn de modellen de afgelopen jaren na grondig vooronderzoek schoongemaakt en gerestaureerd. Geschilferde, bijna obscure objecten herwonnen in het Amsterdamse restauratieatelier van Elizabet Nijhoff-Asser het kleurrijke, stralende uiterlijk dat ze als toonbeelden van 19de-eeuwse anatomie ooit bezaten. Papieren anatomie vertelt over de gedreven dokter en kunstenaar Auzoux, zijn wonderschone modellen, het procédé dat hij in zijn fabriek hanteerde en de vernieuwing die zijn werk voor het anatomisch onderwijs betekende. Aan de hand van fraaie illustraties brengt deze uitgave een innovatief restauratieproject in beeld, waarmee belangwekkend cultureel erfgoed in oude luister werd hersteld.